Financiën

Ten opzichte van de Voorjaarsnota 2026 zijn de lasten € 0,12 mln. hoger. de baten zijn € 0,08 mln. lager. De toevoegingen aan de reserves zijn € 0,02 mln. hoger en de onttrekkingen aan de reserves zijn € 0,03 mln. lager. De verschillen worden hieronder toegelicht. Als de mutatie een relatie heeft met een ander programma dan wordt dit aangegeven in de voorlaatste kolom. In de financiële toelichting staat vermeld om welke programma's dit gaat.   

Tabel 2.7.2 Begrotingsmutaties Samen werken aan Zaanstad
(bedragen x € 1.000)

 
Mutaties met een effect op de Begroting
1. Pensioenvoorziening wethouders
Uit een actuariële berekening blijkt dat de pensioenvoorziening voor wethouders eind 2026 onvoldoende is om de toekomstige pensioenverplichtingen af te dekken. Om de voorziening weer op het vereiste niveau te brengen vindt een extra toevoeging aan de voorziening plaats. Dit leidt tot hogere lasten (€ 0,30 mln.).

2. Wachtgeldvoorziening (ex-)wethouders
Na de gemeenteraadsverkiezingen maakt een aantal voormalig wethouders aanspraak op wachtgeld. Op basis van een actuele berekening van de toekomstige verplichtingen is een aanvullende storting in de voorziening noodzakelijk om die op het vereiste niveau te brengen. Dit leidt tot hogere lasten (€ 0,64 mln.). Daarbij is ook rekening gehouden met verwachte inkomsten uit nevenfuncties.

3. Eigen risico WW, Ziektewet en WIA
De lasten voor WW-, Ziektewet- en WIA-uitkeringen van medewerkers die uit dienst zijn, zijn naar verwachting hoger (€ 0,91 mln.). Dit wordt veroorzaakt door enkele langdurige uitkeringssituaties en een toename van het aantal (verwachte) WIA-aanvragen. Als eigenrisicodrager draagt Zaanstad deze kosten zelf. De ontwikkeling van deze lasten is beperkt beïnvloedbaar en afhankelijk van individuele dossiers. Om de financiële gevolgen zoveel mogelijk te beperken, wordt ingezet op actieve begeleiding en re-integratie van zieke ex-medewerkers.

4. Verlofspaarvoorziening
Door de groei van het aantal medewerkers én doordat  gemiddeld meer bovenwettelijke verlofuren worden gespaard dan was voorzien, is een hogere toevoeging aan de betreffende voorziening nodig (€ 0,25 mln.) om deze weer op het benodigde niveau te krijgen.

5. Dekking ondersteuning bedrijfsvoering
Er worden meer uren weggeschreven op grondexploitatie- en investeringsprojecten dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Dit leidt tot hogere baten (€ 0,55 mln.), wat extra dekking oplevert voor de bedrijfsvoering.

6. Correctie BTW voorgaande jaren
Uit fiscale correcties in het kader van horizontaal toezicht en onderzoek naar de inrichting van het nieuwe financiële systeem blijkt dat over de jaren 2021 tot en met 2025 teveel BTW is teruggevraagd bij de Belastingdienst. De oorzaak is een op onderdelen onjuiste toepassing van het BTW-regime. Zaanstad heeft hiervoor correcties ingediend bij de Belastingdienst. Dit leidt tot hogere lasten (€ 0,32 mln.).

7.  Voorziening private dubieuze debiteuren
Op grond van een actuele beoordeling van de openstaande vorderingen en de daarmee samenhangende risico's blijkt de voorziening private dubieuze debiteuren niet op het benodigde niveau te zijn. Met name de onzekerheid over het innen van enkele openstaande dwangbevelen leidt tot een benodigde hogere toevoeging aan de voorziening (€ 0,12 mln.).

8. Hogere lasten stadsadvocaat
Op de lasten voor de stadsadvocaat wordt een overschrijding verwacht (€ 0,42 mln.). De hogere lasten hangen samen met een toegenomen inzet van de stadsadvocaat op bestuursrechtelijke beroepsprocedures binnen met name de opgaven Veiligheid en Verstedelijking. Voor deze structureel hogere lasten is vanaf 2027 extra budget opgenomen in de Begroting 2027-2030.

9. Toerekening capaciteit
Via de kostenverdeling zijn de apparaatslasten en -baten vanuit de capaciteitsbudgetten toegerekend aan de betreffende opgaven.
Het betreft hier voornamelijk opgavebudgetten die zijn omgezet naar capaciteitsbudget, waardoor de capaciteitslasten toenemen. Een verdere meer generieke toelichting is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering.

10. Overige kleine begrotingsbijstellingen
Het restant (per saldo € 0,30 mln. voordelig) wordt verklaard door relatief kleine begrotingsbijstellingen.

Mutaties met saldo neutraal effect op de Begroting
A. Implementatie nieuwe wetgeving
Voor de implementatie van nieuwe landelijke wetgeving op het gebied van digitalisering was een budget (€ 0,70 mln.) beschikbaar gesteld. Door vertraging in de parlementaire behandeling van deze wetgeving wordt een deel van de werkzaamheden later uitgevoerd dan gepland. Daarom wordt een deel van het beschikbare budget (€ 0,58 mln.) via een hogere toevoeging aan de reserve Budgetoverhevelingen meegenomen naar 2027. Van het totale budget wordt € 0,03 mln. ingezet voor capaciteit in 2026 en € 0,09 mln. ingezet binnen de opgave Samen werken aan Zaanstad.
(Zie ook Hoofdstuk Financiën )

B. Herverdeling personeelsgerelateerde budgetten
De budgetten voor reiskosten, thuiswerken, thuiswerkplekken en de werkgeversbijdragen in ziektekosten- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen worden via deze mutatie verplaatst van de centrale begrotingspost naar de capaciteitsbudgetten waar de lasten daadwerkelijk worden verantwoord. Dit betreft een budgettair neutrale verschuiving (€ 2,23 mln.).

C. Stelpost bezuiniging capaciteit
In het salarisbudget was een taakstelling opgenomen voor het oplossen van urgente personele knelpunten. Om deze knelpunten op te lossen, is extra personeel aangetrokken. Bij de voorjaarsnota is de taakstelling structureel opgelost voor 2027 en volgende jaren. Voor 2026 resteert nog een bedrag (€ 0,32 mln.). Dat restant wordt met deze mutatie verevend door het afromen van de vacatureruimte in de capaciteitsbudgetten.

D. Vervanging bedrijfsapplicaties
Voor de vervanging van bedrijfskritische applicaties worden middelen (€ 1,21 mln.) via een hogere toevoeging aan de reserve Budgetoverhevelingen doorgeschoven naar 2027. Dit betreft de applicaties Burgerzaken, Inkomens en Uitkeringen en het Zaaksysteem. Hoewel het programma volgens de doelstellingen wordt uitgevoerd, leidt een aangepaste planning tot een latere inzet van een deel van het beschikbare budget. Dit hangt samen met langere aanbestedings- en voorbereidingstrajecten, het verder op orde brengen van organisatorische randvoorwaarden en de keuze om de huidige voorziening voor het uitkeringssysteem tijdelijk te verlengen. De budgetverschuiving betreft uitsluitend een faseringsvraagstuk. De vervangingsopgave blijft onverminderd van kracht.
(Zie ook Hoofdstuk Financiën )

E. Inzet stelpost overhead bedrijfsvoering
Zaanstad is een groeiende organisatie. Om de bedrijfsvoering in staat te stellen om deze groei adequaat te ondersteunen, worden middelen (€ 1,07 mln.) uit de stelpost bedrijfsvoering ingezet  voor extra capaciteit en opleidingskosten waar de grootste knelpunten bestaan. Daarnaast neemt de stelpost toe (€ 0,18 mln.) als gevolg van groei van de organisatie. Conform de hiervoor gemaakte afspraken wordt per Fte-uitbreiding € 0,03 mln. aan de stelpost toegevoegd. De stelpost bedrijfsvoering daalt per saldo met € 0,89 mln.

F. Samenwerkingsverband Zaanstreek-Waterland
De lasten voor het regionale samenwerkingsverband Zaanstreek-Waterland worden naar beneden bijgesteld (€ 0,19 mln.). Door de gemeenteraadsverkiezingen, de uitwerking van een nieuw convenant en personele wisselingen, is de uitvoering van activiteiten vertraagd. Daartegenover staan ook lagere baten van de deelnemende gemeenten en subsidie van de Provincie Noord-Holland (€ 0,16 mln.) en een lagere onttrekking aan de reserve Samenwerking Zaanstreek-Waterland (€ 0,03 mln.).

G. Vervroegde vervanging klimaatinstallatie stadhuis
Vanwege veroudering, toenemende storingen en de samenloop met intern groot onderhoud aan het stadhuis worden delen van de klimaatinstallatie in het stadhuis eerder vervangen dan gepland. Hierdoor ontstaan eenmalig hogere lasten (€ 0,36 mln.) aan vervroegde afschrijving van de oude installatie. Er zijn ook hogere baten (€ 0,07 mln.).
(Zie ook opgave Verstedelijking ).

Bovenstaand overzicht toont de mutaties op het programma Samen werken aan Zaanstad per begrotingswijziging. De toelichting op de begrotingswijzigingen en het effect over de programma's heen is ook te vinden in de bijlage 'Begrotingswijzigingen' van de Narap 2026 op financiën.zaanstad.nl .