Onze mensen en middelen
Deze paragraaf gaat over de ontwikkelingen binnen het capaciteitsbudget, de inhuur (kosten en percentages) en personele kengetallen. De rapportage laat afwijkingen zien ten opzichte van de Voorjaarsnota 2026.
Werking van het capaciteitsbudget
Het capaciteitsbudget bestaat uit drie onderdelen:
- het salarisbudget personeel
- inhuurbudget bij ziekte en vacatures en
- inhuurbudget voor overige inhuur
Dit zijn communicerende vaten. Dit betekent dat we salarisbudget mogen omzetten naar inhuurbudget en andersom. Daarbij mag het totaal niet hoger worden. We mogen het totaal alleen ophogen met andere budgetten. Bijvoorbeeld rijksbijdragen, subsidies en materiële budgetten.
Een budgethouder verdeelt zijn capaciteitsbudget over de drie genoemde onderdelen. Het uitgangspunt is dat vast werk wordt uitgevoerd door medewerkers die in dienst zijn bij Zaanstad. Om verschillende redenen kan de budgethouder kiezen voor externe inhuur. Bijvoorbeeld wanneer het werk tijdelijk is of wanneer er sprake is van tijdelijke financiële middelen.
Tabel 3.1.1 Capaciteitsbudget
(bedragen x € 1.000)
Capaciteitsbudget | Jaarrekening 2025 | Prognose Voorjaarsnota 2026 | Najaarsrapportage 2026 | Verschil |
|---|---|---|---|---|
Salaris personeel | 141.358 | 156.500 | 159.316 | 2.816 |
Externe inhuur bij ziekte en vacatures | 16.164 | 8.181 | 8.717 | 536 |
Externe inhuur overig | 20.149 | 10.199 | 25.007 | 14.808 |
Totaal externe inhuur | 36.313 | 18.380 | 33.724 | 15.344 |
Totaal capaciteitsbudget | 177.671 | 174.880 | 193.040 | 18.160 |
Tabel 3.1.2 Additionele dekking
(bedragen x € 1.000)
Additionele dekking | Najaarsrapportage 2026 |
|---|---|
Rijksbijdragen, projectgelden, subsidies en overige baten | 9.378 |
Materiële budgetten | 4.991 |
Overhead | 531 |
Onttrekking reserves | -147 |
Totaal additionele dekking | 14.753 |
Totaal netto impact* | 3.407 |
* Totaal netto impact = totaal capaciteitsbudget - totaal additionele dekking.
Toelichting capaciteitsbudget en additionele dekking
Ondanks dat we ten opzichte van 2025 een mooie daling van de inhuur zien, hebben we dit jaar ten opzichte van de voorjaarsnota een stijging van het capaciteitsbudget van € 18,2 mln. Er is voor € 14,8 mln. additionele dekking beschikbaar. Per saldo ontstaat een nadeel op het capaciteitsbudget van € 3,4 mln.
De overschrijding van € 3,4 mln. op het capaciteitsbudget wordt in grote lijnen veroorzaakt door het inhuren van personeel als gevolg van verzuim, het inhuren van personeel in verband met het niet/later kunnen invullen van vacatures en het niet volledig dekkend zijn van declarabele uren. Veelvoorkomende redenen van de overschrijding zijn bijvoorbeeld:
- de hoeveelheid van bezwaren in het ruimtelijk domein;
- de ontwikkeling transitie bij grondzaken en het aldaar opzetten van een traineeship;
- de ambities op het Meerjarig Investeringsplan, gebiedsontwikkeling en grote infraprojecten.
Kengetallen capaciteitsbudget, percentage inhuur en personeel
Tabel 3.1.3 Kengetallen capaciteitsbudget
Kengetallen capaciteitsbudget | Jaarrekening 2025 | Voorjaarsnota 2026 | Najaarsrapportage 2026 |
|---|---|---|---|
Capaciteitsbudget (apparaatskosten) per inwoner* | € 1.083 | € 1.061 | € 1.171 |
Percentage inhuur (€) | 20,4% | 10,5% | 17,5% |
* Aantal inwoners per 1 januari 2025 (prognose): 164.101, per 1 januari 2026 (prognose): 164.900
Toelichting inhuurkosten / percentage inhuur
We nemen een groot deel van de inhuurkosten pas later op in de begroting. Dit komt doordat de inhuurkosten lastig zijn te voorspellen door ontwikkelingen die gedurende het jaar plaatsvinden, zoals:
- het aantal niet vervulde vacatures;
- uitval door ziekte;
- keuzes die we in verschillende programma's / projecten tijdens het jaar maken;
- middelen van het Rijk die Zaanstad ontvangt voor taken en/of programma's;
- het omzetten van materiële budgetten.
Tabel 3.1.4 Kengetallen personeel
Kengetallen personeel | Jaarrekening 2025 | Voorjaarsnota 2026 | Najaarsrapportage 2026 |
|---|---|---|---|
Werkelijke bezetting in fte’s | 1.563 | 1.593 | 1.654 |
Bezetting in fte per 1.000 inwoners* | 9,5 | 9,7 | 10,0 |
Aantal personeelsleden | 1.685 | 1.718 | 1.779 |
* Aantal inwoners per 1 januari 2025 (prognose): 164.101, per 1 januari 2026 (prognose): 164.900
Toelichting op kengetallen personeel
Bezetting (aantal daadwerkelijke medewerkers omgerekend naar fte (36 uur)): +61 fte.
Op diverse plekken in de organisatie zien we dat de bezetting is toegenomen. Voor een deel hangt dit samen met het vervangen van externe inhuur door vaste medewerkers en met keuzes om structurele werkzaamheden zoveel mogelijk met eigen personeel uit te voeren. In enkele gevallen blijft inhuur nodig, bijvoorbeeld om achterstanden weg te werken of tijdelijke capaciteitsvragen op te vangen.
Ook zien we dat op diverse plekken extra inzet plaatsvindt op uitbreiding van wettelijke taken, bestuurlijke opgaven of vanuit extra beschikbare middelen. Zoals bijvoorbeeld een extra doorstroomcoach bij het Jongerenloket. Of vanwege (tijdelijke) extra drukte (bijvoorbeeld bij Burgerzaken), maar ook uitbreiding om dienstverlening te verbeteren. Denk hierbij aan bijvoorbeeld het verbeteren van het Woo-traject en uitbreiding van team beleid/verkiezingen bij Burgerzaken. Ook op gezonde leefomgeving, kunst en cultuur wordt extra personeel ingezet in 2026. Tot slot zijn er extra mensen ingezet (in dienst genomen of via inhuur) om langdurige ziekte van collega’s op te kunnen vangen.
Overige ontwikkelingen op het gebied van personeel
Op dit moment is er niets te melden in afwijking op de Begroting 2026.