Financiën

Ten opzichte van de Voorjaarsnota 2026 zijn de lasten € 1,19 mln. lager. De baten zijn € 1,00 mln. hoger. De onttrekkingen aan de reserves zijn € 0,44 mln. hoger. De verschillen worden hieronder toegelicht. Als de mutatie een relatie heeft met een ander programma dan wordt dit aangegeven in de voorlaatste kolom. In de financiële toelichting staat vermeld om welke programma's dit gaat.   

Tabel 2.4.2 Begrotingsmutaties Gezondheid
(bedragen x € 1.000)

Mutaties met een effect op de Begroting
1. Bijstelling Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo)
De verwachte kosten voor Wmo komen lager uit dan begroot (€ 1,10 mln.). De werkelijke groei van het aantal cliënten (< 2%) blijkt iets lager dan waarmee rekening was gehouden in de begroting. Daarbij groeit met name de inzet van hulp bij huishouden met relatief lage kosten per voorziening. Dat terwijl de inzet van begeleiding, met hogere kosten per voorziening, nagenoeg gelijk is gebleven. Hierdoor nemen de gemiddelde kosten per (inwoner met een) Wmo-voorziening licht af.

2. Volumegroei Jeugdhulp
De volumeontwikkeling van Jeugdhulp valt hoger uit dan begroot. Hierdoor worden de lasten naar verwachting hoger (€ 1,10 mln.). De stijging wordt veroorzaakt door zowel een toename van het aantal jeugdigen met jeugdhulp (+4,5%) als hogere gemiddelde kosten per traject (+2,1%), waarmee de aanname bij de begroting van +4,7% volumegroei wordt overschreden. De groei betreft vooral jeugdigen met GGZ-problematiek door meer verwijzingen via huisartsen. Daarnaast nemen de gemiddelde kosten toe, doordat vaker intensieve en hoog-specialistische jeugdhulp wordt ingezet als gevolg van complexere problematiek.

3. Bijstelling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD)
Op de gemeentelijke bijdrage aan de GGD wordt per saldo een incidenteel voordeel verwacht (€ 0,63 mln.). Dit voordeel bestaat hoofdzakelijk uit de correctie van het doorgeschoven verkoopresultaat van het pand Vurehout als gevolg van vertraging van het project Samen sterker. Dit leidt tot een voordeel (€ 0,50 mln.). Daarnaast ontstaat een voordeel (€ 0,13 mln.) door terugontvangen BTW op inkopen voor publieke gezondheidstaken en overige overheidstaken. Tot slot wordt een eerder verwerkt voordeel op het basispakket Jeugdgezondheidszorg (JGZ) gecorrigeerd, omdat minder plustaken naar het basispakket zijn overgeheveld dan oorspronkelijk was voorzien.

4. Aanvullend openbaar vervoer (AOV)
Op Aanvullend openbaar vervoer (AOV) wordt een onderbesteding verwacht (€ 0,10 mln.). Dit komt doordat strikter wordt toegezien op het juiste gebruik van het AOV, waarbij de medische ritten zijn overgegaan naar de daarvoor bestemde voorzieningen, zoals het ziekenvervoer. Hierdoor is het aantal AOV-ritten afgenomen.
(Zie ook programma Kansengelijkheid )

5. Jeugd regionale financiering jeugdhulp
In het kader van de specialistische jeugdhulp werkt Zaanstad samen me de andere gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland. Zaanstad brengt hiervoor een deel van de kosten van deze samenwerking in rekening bij de andere deelnemende gemeenten. Deze hogere baten (€ 0,09 mln.) waren nog niet geraamd in de begroting.

6. Toerekening capaciteit
Via de kostenverdeling zijn de apparaatslasten- en baten verdeeld.
De financiële mutaties betreffen vooral de inzet van extra tijdelijke capaciteit. Er wordt een kwartiermaker aangesteld voor het project Werken in de Wijk, gefinancierd vanuit het budget Slim investeren. Daarnaast wordt extra capaciteit ingezet voor de aanpak van zorgfraude en versterking van het toezicht, waarbij de kosten volledig worden gedekt uit eerder beschikbare middelen.
Een meer generieke toelichting is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering.

7. Overige kleine begrotingsbijstellingen
Het restant (per saldo € 0,01 mln. nadelig) wordt verklaard door diverse relatief kleine begrotingsbijstellingen.

Mutaties met saldo neutraal effect op de Begroting
A. Domeinoverstijgend samenwerken
Vanuit het Zorgkantoor ontvangt Zaanstad een tijdelijke projectfinanciering op grond van de wet Domeinoverstijgende Samenwerking (DOS). Het doel hiervan is om preventieve maatregelen en ondersteuning mogelijk te maken die zwaardere zorg kunnen voorkomen of uitstellen. Met deze mutatie worden zowel de projectkosten (€ 0,65 mln.) als de bijbehorende baten (€ 0,65 mln.) geraamd in de begroting. De financiële bijdrage van het Zorgkantoor en de bijdragen van de betrokken partijen zijn vastgelegd in het projectplan en de daarbij behorende begroting. De gemaakte kosten worden conform gemaakte afspraken via facturatie doorbelast aan het Zorgkantoor.

B. Huisvesting lokale teams
Op 28 september 2026 heeft het college ingestemd met de Huisvestingsvisie Lokale Teams Zaanstad. Ter uitvoering hiervan wordt voorgesteld een nieuwe bestemmingsreserve Huisvesting lokale teams in te stellen, zodat tijdelijke overschotten en tekorten tijdens de verbouwings- en overgangsfase kunnen worden opgevangen. Tegenover de lagere lasten (€ 0,44 mln.) staat een hogere toevoeging aan deze reserve (€ 0,44 mln.).

C. Proeftuin toekomstscenario kind- en gezinsbescherming
De regionale middelen voor de Proeftuin toekomstscenario kind- en gezinsbescherming zijn in 2026 niet besteed door vertraging in de uitbreiding van de proeftuin, het uitstellen van opleidingen voor professionals naar 2027 en de late toekenning van de landelijke POK-middelen. De werkzaamheden worden in 2027 alsnog uitgevoerd, waaronder de uitbreiding naar nieuwe gebieden, de versterking van de ondersteuningsstructuur en de ondersteuning van lokale teams. Daarom wordt voorgesteld om de lagere lasten (€ 0,40 mln.) via een hogere toevoeging aan de reserve Budgetoverhevelingen (€ 0,40 mln.) mee te nemen naar 2027.
(Zie ook Hoofdstuk Financiën )

D. Ontwikkelbudget sociale basis
Uit het incidentele ontwikkelbudget, dat is gevormd vanuit de verwachte compensatie van de commissie Van Ark (Hervormingsagenda Jeugd) voor het versterken van de sociale basis en de lokale teams, wordt naar verwachting een deel daarvan (€ 0,24 mln.) niet besteed. Door capaciteitsdruk en vertraging in de uitvoering lopen projecten langzamer dan gepland. Om de uitvoeringen van deze tijdelijke maatregelen te kunnen voortzetten, wordt voorgesteld om deze restantmiddelen via een hogere toevoeging aan de reserve Budgetoverhevelingen (€ 0,24 mln.) mee te nemen naar 2027.
(Zie ook Hoofdstuk Financiën )

E. Buitensport
Medio 2025 is het nieuwe model voor beheer van de buitensport ingevoerd. De gemeente is verantwoordelijk voor de investeringen, het onderhoud en de renovatie van de buitensportaccommodaties (met uitzondering van de verenigingsgebouwen). Het onderhoud aan accommodaties en sportvreemde werkzaamheden blijft dit jaar achter en schuift door naar komende jaren. Dit leidt tot lagere lasten (€ 0,50 mln.). De onttrekking aan de reserve Afschrijvingslasten is daarmee ook lager (€ 0,50 mln.).
(Zie ook programma Verstedelijking )
Het meerjareninvesteringsplan (MIP) is nog niet volledig. Er wordt gewerkt aan een volledig overzicht van sportvreemd onderhoud. De eventuele financiële consequentie van het voltooien daarvan worden in de Voorjaarsnota 207-2031 verwerkt.

F. Subsidies personen met onbegrepen gedrag
De subsidies Kenniswerkplaats, Hulp- en Crisiskaart en Doorontwikkeling Kenniswerkplaats worden conform de toegekende subsidiebegrotingen opgenomen in de begroting. Tegenover de hogere lasten (€ 0,19 mln.) staan ook hogere baten (€ 0,19 mln.).

G. Septembercirculaire Gemeentefonds
In deze mutatie wordt de septembercirculaire Gemeentefonds voor de opgave Gezondheid verwerkt (€ 0,28 mln.). De raad is hierover geïnformeerd via een afzonderlijke raadsinformatiebrief (zaaknummer 10711683).

Bovenstaand overzicht toont de mutaties op het programma Gezondheid per begrotingswijziging. De toelichting op de begrotingswijzigingen en het effect over de programma's heen is ook te vinden in de bijlage 'Begrotingswijzigingen' van de Narap 2026 op financiën.zaanstad.nl .