Financiën

Ten opzichte van de Voorjaarsnota 2026 zijn de lasten € 0,64 mln. lager. De baten zijn € 0,70 mln. lager. De toevoegingen aan de reserves zijn € 9,87 mln. hoger. De verschillen worden hieronder toegelicht. Als de mutatie een relatie heeft met een ander programma dan wordt dit aangegeven in de voorlaatste kolom. In de financiële toelichting staat vermeld om welke programma's dit gaat.

Tabel 2.5.2 Begrotingsmutaties Economie, kunst en cultuur
(bedragen x € 1.000)

Mutaties met een effect op de Begroting
1. Aanloop- en transitiekosten Zaanse Schans
Bij de uitvoering van het raadsbesluit Toekomstbestendige Zaanse Schans worden in 2026 aanloop- en transitiekosten gemaakt. Voor de dekking van deze kosten was een opbrengst uit het duurzaam exploitatiemodel geraamd. Deze opbrengst wordt in 2026 niet gerealiseerd. Hierdoor ontstaat een nadeel op de baten (€ 0,70 mln.). De lasten vallen ook iets lager uit (€ 0,16 mln.).
Op grond van het coalitieakkoord 2026-2030 wordt gewerkt aan een alternatief exploitatiemodel voor de Zaanse Schans. In december 2026 wordt hiervoor een bestuursopdracht ter besluitvorming aangeboden, inclusief voorstellen voor de toekomstige dekking van de (gemaakte) aanloop- en transitiekosten.

2. Toerekening capaciteit
Via de kostenverdeling zijn de apparaatslasten en -baten verdeeld. Een nadere toelichting is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering.

Mutaties met saldo neutraal effect op de Begroting
A. Budgetoverheveling bestuursopdracht evenementen
Er is vertraging opgelopen in de uitvoering van de bestuursopdracht evenementen. Hierdoor ontstaan lagere lasten (€ 0,11 mln.). In de Begroting 2027-2030 is besloten om de tarieven voor Evenementen A en B in 2027 alleen te indexeren met de prijsindex en niet kostendekkend te maken. Dat wordt gedekt uit deze budgetoverheveling. De middelen worden via een hogere toevoeging aan de reserve Budgetoverhevelingen (€ 0,11 mln.) meegenomen naar 2027.
(Zie ook Hoofdstuk Financiën )

B. Budgetoverheveling Uitvoeringsprogramma Economie
Een aantal projecten uit het Uitvoeringsprogramma Economie is later in het jaar gestart dan voorzien, omdat we onvoldoende capaciteit beschikbaar hadden, mede door de krappe arbeidsmarkt en de complexiteit van de opgave.
Deze opdrachten zijn dit jaar gestart en worden in 2027 gecontinueerd. Het betreft ruimte voor werken in woongebieden en het uitvoering geven aan de bedrijventerreinenstrategie. Voorgesteld wordt om het restantbedrag (€ 0,40 mln.) via een hogere toevoeging aan de reserve Budgetoverhevelingen mee te nemen naar 2027.
(Zie ook Hoofdstuk Financiën )

C. Reserve Bibliotheekvoorziening
In de septembercirculaire 2024 heeft het Rijk voor 2025 en 2026 besloten om via een decentralisatie-uitkering (DU) in het Gemeentefonds de toegankelijkheid en kwaliteit van bibliotheekvoorzieningen verder te verbeteren. Binnen de DU 2026 voor de bibliotheek is een bedrag (€ 0,16 mln.) gereserveerd voor de inventaris van de bibliotheekfunctie in het toekomstige Huis van de Wijk in Zaandam Oost. Voorgesteld wordt om de middelen aan een nieuwe bestemmingsreserve hiervoor toe te voegen.

D. Verkoop kadegronden bedrijventerrein HoogTij aan Port of Amsterdam (PoA)
Zaanstad verkoopt grond, die nu in erfpacht is uitgegeven, aan Port of Amsterdam. In overeenstemming met het raadsbesluit (zaaknummer 2337300) worden deze middelen ingezet voor het afboeken van de boekwaarden van deze grond bij Zaanstad en de aankoop van aandelen (tot 50% belang). Vervolgens wordt de overwaarde als een kapitaalstorting gedaan naar de RON Achtersluispolder BV (verbonden partij) voor het voeren van actief grondbeleid binnen het Noordzeekanaalgebied (NZKG). Omdat de verwachting is dat niet alle kosten al dit jaar worden gemaakt, is er een nieuwe bestemmingsreserve Actief grondbeleid Noordzeekanaalgebied (NZKG) gevormd, waar de overwaarde aan toegevoegd gaat worden. Indien alsnog kosten worden gemaakt in 2026, wordt de toevoeging aan de nieuwe reserve ook lager.
De verkoop is verantwoord onder het programma Verstedelijking. De nieuwe bestemmingsreserve onder dit programma Economie, Kunst en Cultuur (€ 9,71 mln.).

E. Overige kleine begrotingsbijstellingen
Het restant (per saldo € 0,02 mln. negatief) wordt verklaard door diverse relatief kleine begrotingsbijstellingen. Het budgettair effect daarvan op de begroting is neutraal.


Bovenstaand overzicht toont de mutaties op het programma Economie, Kunst en Cultuur per begrotingswijziging. De toelichting op de begrotingswijzigingen en het effect over de programma's heen is ook te vinden in de bijlage 'Begrotingswijzigingen' van de Narap 2026 op financiën.zaanstad.nl .